Een reis naar de Loire voelt als een reis terug in de tijd: geen trendy restaurants, geen hipsters en nauwelijks bereik met je mobiele telefoon. Maar wel die typisch Franse landelijke sfeer, prachtige kastelen en wijngaarden.

Loire-wijnen laten zich op allerlei manieren omschrijven, maar het meest treffend is vin croquant: een wijn met fraîcheur, met zuren, met energie. Het Loire-gebied strekt zich uit van Sancerre en Pouilly-Fumé, de heilige grond voor sauvignon blanc, via Touraine naar het westen, waar het landklimaat overgaat in een zeeklimaat. En dus vind je daar andere druiven: chenin blanc in Vouvray en Savennières, cabernet franc in Chinon en Saumur Champigny en folle blache in het Muscadet-gebied waar de Loire-rivier uiteindelijk uitmondt in zee.

Wijnboeren in dit gebied zijn ook vrijwel zonder uitzondering bescheiden. De poenerigheid die je helaas soms treft in de Bordeaux, Champagne en Bourgogne, zal je niet snel zien. Loire-wijnen zijn in vergelijking met die gebieden ook niet duur.

Wat weinig mensen weten, is dat het Loire-gebied ook een grand cru kent: Quarts de Chaume. En wat voor grand cru Quarts de Chaume is, liet Florent Baumard ons beleven met een Coteaux du Layon 1937: een wijn waarbij je even stil bent en wegdroomt, een perfect voorbeeld van hoe mooi chenin-blancwijn kan zijn. Het was het absolute hoogtepunt van een rondreis langs vier wijnhuizen in de Anjou-streek.

Domaine des Baumard

In het slaperige dorpje Rochefort-sur-Loire is Domaine des Baumard gevestigd. Drie generaties lang worden hier van chenin blanc pure, aromatische wijnen gemaakt die verrukkelijk zijn om jong te drinken, maar ook buitengewoon goed kunnen rijpen. Van de 4 hectare Quarts de Chaume wordt na edele rotting een zoete wijn gemaakt die wellicht een van de best bewaarde wijngeheimen ter wereld is. Daarnaast maakt Florent Baumard ook een Coteaux du Layon, genaamd Clos de Sainte Catherine, door het sappige perenfruit een ongelofelijk lekkere zoete wijn met een opwekkende frisheid. Zijn droge Savennières-wijnen, de Clos Saint Yves en Clos du Papillon, hebben wel iets gemeen met Duitse Riesling: peer, perzik, bloemen en mineralen, en geen splintertje hout. Jong zijn ze vol fruit, op leeftijd vind je aroma’s van noten, kruiden, honing en bijenwas. 2015 en 2016 zijn voor beide wijnen geweldige jaren met een grote toekomst.

Baumard - Savennières Clos du Papillon (€36,00)

Dé icoonwijn van Domaine des Baumard. Complexe en expressieve neus, met een verrassende, romige ondertoon van acacia. Typerend voor de combinatie rijpe chenin blanc en de mineraliteit van het Savennièresterroir. Heerlijk!

Clos Rougeard

De naam en faam van Clos Rougeard in Saumur Champigny neemt bijna mythische proporties aan. Het domein, recent overgenomen door de Franse telecommagnaat Martin Bouygues, werd tientallen jaren gerund door de charismatische broers Foucault, Nady en de in 2015 overleden Charly.

Net als hun vader gebruikten zij nooit chemische middelen in de net geen 10 hectare tellende wijngaarden, waardoor deze tot de schoonste ter wereld behoren. En dat proef je: hun cabernet-francwijnen mag je misschien wel de mooiste ter wereld noemen en ze genieten wereldwijd een cultstatus. Ook in de kelders wordt op een unieke manier gewerkt. Alle wijnen rijpen op barriques van 225 liter en ondergaan een lange élevage zonder oversteken, zonder klaren en zonder toevoeging van sulfiet. Na een lange, langzame rijping worden de wijnen zonder filtering gebotteld en vervolgens nog een aantal jaren opgeslagen om pas 5 jaar na de oogst op de markt te komen.

Na de verkoop aan Bouygues is Jacques Antoine, als consulting winemaker al 15 jaar verbonden aan Clos Rougeard, de nieuwe verantwoordelijke man. En er is geen haar op zijn hoofd die er ook maar een seconde over denkt om iets aan de werkwijze te veranderen.

Clos Rougeard maakt vier verschillende wijnen. Een ‘basic’ Saumur Champigny van verschillende percelen met een ondergrond van kalksteen en klei, die je naar Bourgondisch model een villages-wijn zou noemen. Les Poyeux is een Premier Cru van één perceel, Le Bourg is de Grand Cru van een 2 hectare groot perceel in het dorpje Brézé. Dit is een unieke wijn en als je ooit de kans hebt om een fles te bemachtigen, geef ’m dan in ieder geval minimaal een decennium de tijd om te rijpen. Een Le Bourg heeft die tijd simpelweg nodig.

Dan is er de nog zeldzamere witte Saumur Brézé. Een wijn met het sappige fruit van de chenin-blancdruif en extra complexiteit door de maximaal 18 maanden houtlagering. Jong kan de wijn nog wel eens ‘reductief’ (vergisting in afwezigheid van zuurstof, red.) overkomen met een aroma van gebrande hazelnoten. Na een aantal jaren rijping ontdek je kweepeer, rijpe appel en honing met een fenomenale afdronk.

Clos Rougeard - Saumur Champigny Le Clos (Op allocatie)

Een wijn van onvergelijkbare finesse en delicatesse. Je proeft een perfecte balans van mineralen en rood fruit. De wijn is zeer beperkt verkrijgbaar, dus mocht je de kans krijgen...

Antoine Sanzay

Antoine Sanzay, die we nota bene hebben leren kennen in de kelder van Clos Rougeard, heeft een klein domein in het dorpje Brézé. Hij ging in 2002 met zijn domein van start, kocht geleidelijk wijngaarden bij en bezit nu 11,6 hectare in Saumur Champigny, waarvan hij vijf rode en twee witte wijnen maakt. Werd hij eerst gezien als de rising star van Saumur Champigny, inmiddels behoort hij toch echt tot de top. Zijn wijnen zijn anders dan die van Clos Rougeard; ze hebben wat meer structuur. Dat komt met name door de ondergrond en waarschijnlijk door de manier van wijnmaken, waarbij nauwelijks barriques worden gebruikt en de élevage wat korter is.

Antoine werkt strikt biologisch, zonder gebruik van chemische middelen. Hij is gepassioneerd, bescheiden, een zeer goede proever en heel serieus bezig met zijn vak. Niets wordt aan het toeval overgelaten: hij brengt het liefst zijn tijd door in zijn wijngaarden. Experimenten met verschillende vaten en tanks voor de rijping van zijn wijnen gaat hij niet uit de weg. Zo gebruikt hij niet alleen betonnen tanks maar ook zogenaamde oeufs: eivormige vaten van beton waarin de wijn meer beweegt, meer contact heeft met de lie en dus wat meer reductie kent. Hij gebruikt ook eikenhouten vaten van verschillende omvang, echter zelden van nieuw hout, omdat hij absoluut geen aroma’s van eikenhout in zijn wijnen wil. Zijn Saumur Champigny Les Salles Martin Rouge rijpt op een zogenaamde jarre, een vat van klei dat op 1.100 graden Celsius gebakken is en daardoor een compleet neutrale omgeving biedt voor de wijn.

Antoine Sanzay maakt zeven verschillende wijnen. De rode zijn expressief, met veel bessen en cassisfruit en heerlijk frisse zuren. De witte zijn spectaculaire, fris minerale en opwindende chenin-blancwijnen, precies zoals je ze wilt hebben, maar helaas slechts zeer beperkt beschikbaar.

Antoine Sanzay - Saumur Champigny La Haye Dampierre (€ 31,00)

Deze Cabernet Franc is krachtig én sappig en heeft een rijkdom aan cassis en donkere bosvruchten. De smaak is karaktervol en stoer. Een feest met lamsbout, konijn en gerijpte kazen.

Vignoble Alain Robert

Nieuw binnen de gelederen is Vouvray-producent Alain Robert. De appellation Vouvray ligt in het westen van de Touraine-regio. In vergelijking met de Anjou-regio heerst hier meer een continentaal klimaat en vind je hier uitsluitend tuffeau-bodems, gekenmerkt door de goede drainage. In het tuffeau zijn honderden kilometers kelder uitgehouwen waar de wijnen van Vouvray, witte wijnen van chenin blanc, worden gemaakt en opgeslagen. Niet alleen schitterend om te zien maar ook erg praktisch: van nature is het in deze kelders vochtig – soms tot wel 80 procent luchtvochtigheid – en koel met temperaturen rond 13 graden. Perfect voor het rijpen van de wijnen.

In Vouvray wordt een enorme variatie aan chenin-blancwijnen geproduceerd, van mousserend tot stil en van droog tot weelderig zoet. Het gebied is zo’n 2.000 hectare groot, verdeeld over acht verschillende dorpen. Het familiebedrijf Alain Robert is gevestigd in Chançay in het zuidoosten van de appellation. Catherine en haar broer Cyril Robert namen het bedrijf, dat al 45 jaar bestaat, in 2013 over van hun ouders. Het domein bezit 37 hectare wijngaarden in Chançay en Noizay, waar niet volledig biologisch wordt gewerkt; het streven is wel om zo schoon mogelijk te werken.

De droge, heerlijk sappige en naar peer geurende Vouvray Empreinte 2018 is meer dan bekoorlijk. De druiven groeien op een zuidhelling aan de Loire bij het dorpje Noizay. Een derde van de wijn rijpt op houten foeders, de rest op roestvrijstalen tanks. Ook de Vouvray L’Enchanteur, een liquoreux, is bijzonder fraai: een wijn met 90 gram restsuiker en een prachtig aroma van peer, meloen en honing en een rijke smaak met de voor Chenin Blanc kenmerkende frisheid.

Vignoble Alain Robert - Empreinte Vouvray (€ 13,95)

Deze wijn zal je verleiden met zijn frisheid en zijn aromatische expressie van peer en honing. Een loepzuivere wijn die heerlijk te combineren is met rijke vis zoals zalm en tonijn, gevogelte en milde en zachte kazen.